Predyspozycje genetyczne
Łysienie androgenowe – wrażliwość mieszków na DHT – jest najczęstszą przyczyną wypadania włosów u obu płci.
Wypadanie włosów może mieć podłoże genetyczne, hormonalne, chorobowe, wynikać z błędów pielęgnacyjnych, stylu życia (stres, dieta, używki) lub być skutkiem leczenia (chemioterapia, leki hormonalne, antydepresanty). Dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn, w każdym wieku.
Dobra wiadomość: w wielu przypadkach nadmierne wypadanie można spowolnić, a czasem skutecznie zatrzymać lub częściowo odwrócić – pod warunkiem prawidłowo zdiagnozowanej przyczyny. Kluczowe znaczenie ma kompleksowa diagnostyka (badania krwi, hormony, trichoskopia), odpowiednio dobrane leczenie oraz, jeśli potrzeba, niechirurgiczne metody uzupełniania włosów.
Włos jest złożoną strukturą zbudowaną głównie z keratyny. Wyróżnia się łodygę (część nad skórą), korzeń zlokalizowany w skórze oraz mieszek włosowy z cebulką i brodawką.
Każdy włos przechodzi powtarzalny cykl: anagen – faza wzrostu, trwająca kilka lat; katagen – krótka faza przejściowa; telogen – faza spoczynku, po której włos wypada i jest zastępowany nowym.
Zdrowa osoba ma na głowie średnio od 80 do ponad 100 tysięcy włosów, a dziennie naturalnie wypada od kilkudziesięciu do około 100–150 włosów. To, co odróżnia normalne wypadanie od problemu, to skala i to, czy wypadające włosy są zastępowane nowymi w tym samym miejscu.
Miniaturyzacja mieszków – pod wpływem DHT kolejne włosy rosną coraz cieńsze, krótsze i jaśniejsze, aż stają się niewidoczne. To typowy mechanizm łysienia androgenowego. Wczesna interwencja może częściowo odwrócić ten proces.
Wypadanie włosów u kobiet
Najczęstsze przyczyny: łysienie androgenowe, wahania hormonalne w ciąży i menopauzie, choroby tarczycy, anemia z niedoboru żelaza, przewlekły stres i choroby skóry głowy.
Okres menopauzy wiąże się z obniżeniem poziomu estrogenów, co może prowadzić do przerzedzenia. Po porodzie wiele włosów nagle przechodzi w fazę telogenu – intensywne wypadanie zazwyczaj ustępuje w ciągu kilku miesięcy.
Część kobiet doświadcza jednocześnie przerzedzenia na głowie i nadmiernego owłosienia w innych miejscach (hirsutyzm) – często wiąże się to z hiperandrogenizmem, wymagającym konsultacji endokrynologicznej.
Wypadanie włosów u mężczyzn
Najczęstszą przyczyną jest działanie androgenów (DHT) na genetycznie wrażliwe mieszki – prowadzi to do charakterystycznych zakoli i przerzedzenia na czubku głowy. DHT powstaje z testosteronu pod wpływem enzymu 5α-reduktazy. W leczeniu stosuje się leki zmniejszające jego aktywność lub blokujące wpływ na mieszek włosowy.
Choroby tarczycy, anemia, choroby autoimmunologiczne, nowotwory i ich leczenie, choroby skóry głowy, zaburzenia odżywiania, przewlekłe infekcje – to najczęstsze schorzenia ogólnoustrojowe wiązane z nasilonym wypadaniem włosów.
Najczęściej niedoborowe są: żelazo (ferrytyna), witamina D, witamina B12, kwas foliowy, biotyna, cynk, selen, miedź oraz pełnowartościowe białko. Pełny obraz dają badania krwi.
Pierwszym krokiem jest diagnostyka: wizyta u dermatologa lub trychologa, badania krwi (morfologia, żelazo, ferrytyna, TSH, hormony), trichoskopia oraz ocena stylu życia i diety.
Mogą poprawić ogólną kondycję włosów, ale nie zastąpią diagnostyki ani leczenia przyczyn. Przy wyraźnym, długotrwałym wypadaniu zawsze warto skonsultować się ze specjalistą, zamiast polegać wyłącznie na domowych metodach.